Cholera en de cholerastempel

Cholera is een darmontsteking die wordt veroorzaakt door de cholerabacterie. Cholera wordt overgebracht door slechte hygiëne: iemand die besmet is scheidt de bacterie via de ontlasting uit en die komt via voedsel of water in je maag terecht. De kans op besmetting met cholera is in de meeste gebieden zeer klein als je de gebruikelijke voorzorgsmaatregelen neemt zoals handen wassen en oppassen met wat je eet en drinkt.

De meeste mensen die besmet zijn met cholera worden niet ziek. In niet ernstige gevallen van cholera heb je wat last van diarree. Als het ernstiger is, krijg je grote hoeveelheden waterdunne diarree, vaak meer dan 20 x per dag. De diarree bij cholera wordt wel “rijstwater diarree” genoemd wordt omdat het er wat wit uitziet. Ook braken komt veel voor. Doordat je in korte tijd veel vocht verliest droog je snel uit en dat is de oorzaak dat je dood kunt gaan aan cholera, hoewel dit bij reizigers zeer zelden voorkomt.

In geen enkel land is er een officiële verplichting om ingeënt te zijn tegen cholera. Toch wordt er soms gevraagd naar een cholerastempel. Op de grote luchthavens is dit vrijwel nooit het geval, maar bij afgelegen grensposten soms wel, voornamelijk om er geld aan te verdienen. Het verschilt per grenspost of er een cholerastempel gevraagd wordt en soms hangt het ook af van welke beambte er staat te controleren.
Een cholerastempel is een stempel in je vaccinatieboekje en voorkomt dat je bij de grensposten problemen krijgt, zoals een verplichting om je daar te laten vaccineren tegen cholera met alle risico's en kosten van dien. Een cholerastempel is zes maanden ”geldig”, omdat ook het vaccin tegen cholera zes maanden geldig is.
De cholerastempel is alleen voor Angola, Madagaskar en het eiland Zanzibar (in Tanzania) verplicht. In andere landen hoef je alleen een cholerastempel te halen als je afgelegen grensposten overgaat. Afgezien van Moldavië en Cambodja, geldt dit alleen voor Afrikaanse landen: zie het kaartje van de landen waar je een cholerastempel nodig kunt hebben.

De cholera vaccinatie wordt voor geen enkel land meer aanbevolen. Vroeger was er een verplichting voor bepaalde landen, maar sinds 1973 is dit niet meer het geval. Het cholera vaccin geeft maar in 25 tot 60% van de gevallen bescherming. Ook duurt de bescherming maximaal zes maanden. Dit, samen met het feit dat reizigers nauwelijks cholera oplopen, is de reden dat er nog maar zelden tegen cholera gevaccineerd wordt. De vaccinatie wordt trouwens niet als injectie gegeven, maar wordt opgelost in water en daarna opgedronken.

Omdat je als reiziger er altijd wel voor kunt zorgen dat je schoon water bij de hand hebt, is het risico om cholera op te lopen zeer klein, zelfs als je in gebieden reist waar veel cholera voorkomt. In Nederland wordt gemiddeld één tot twee keer per jaar een geval van cholera gemeld.

Goede hygiëne is belangrijk om cholera te voorkomen: dus was je handen na toiletbezoek en voor het eten, drink geen water uit de kraan, schil je fruit zelf en zorg dat ook je eten goed verhit is.

Het belangrijkste is om vocht snel aan te vullen met ORS of via een infuus, soms tot twee liter per uur als je ernstige cholera hebt. Ook wordt vaak een antibioticum gegeven om de ziekteduur te bekorten.