Vaccinaties Hepatitis B

Hepatitis B en reizen – wat moet je weten?

Hepatitis B is een virusinfectie van de lever. Wereldwijd komt hepatitis B veel voor, vooral in delen van Azië, Afrika en Zuid-Amerika. Tijdens het reizen kun je – soms onverwacht – met dit virus in aanraking komen. Daarom is het belangrijk om vooraf goed geïnformeerd te zijn over de risico’s én de mogelijkheden om jezelf te beschermen.

Wat is hepatitis B?

Hepatitis B is een virus dat de lever aantast. Veel mensen merken in het begin weinig tot niets van een besmetting. Anderen krijgen klachten zoals vermoeidheid, koorts, misselijkheid of geelzucht (gele verkleuring van huid en ogen).

Symptomen en klachten

Sommige mensen krijgen binnen 2 tot 3 maanden na besmetting last van klachten. De meest voorkomende symptomen zijn:

• Moeheid: Kan weken tot maanden duren
• Minder eetlust en misselijkheid
• Koorts
• Pijn rechts boven in de buik: Ter hoogte van de lever
• Geel oogwit en gele huid (geelzucht): Verdwijnt na enkele weken
• Donkere urine: De kleur van sterke thee
• Licht gekleurde ontlasting: De kleur van stopverf
• Jeuk

Hoe kun je hepatitis B oplopen tijdens een reis?

Hepatitis B wordt overgedragen via bloed of lichaamsvloeistoffen. Tijdens het reizen kan dit bijvoorbeeld gebeuren door:

• Onbeschermd seksueel contact
• Medische behandelingen in het buitenland, zoals injecties, infusen of spoedzorg
• Ongevallen waarbij contact ontstaat met bloed
• Tatoeages of piercings die gezet worden met niet-steriele materialen
• Delen van persoonlijke spullen zoals scheermesjes of tandenborstels (bij intensief contact)
• Kappersbezoek in ontwikkelingslanden: Via niet-steriele scheermesjes

In welke landen komt hepatitis B vaker voor?

Hepatitis B komt wereldwijd voor, maar het risico is verhoogd in grote delen van Azië, Afrika en Midden- en Zuid-Amerika, en in delen van Oost-Europa.

Belangrijkste risicogebieden

Of jouw bestemming een verhoogd risico vormt, hangt af van het land, de regio én je reisomstandigheden. Daarom nemen we dit altijd mee in een persoonlijk reisadvies.

Wanneer wordt vaccinatie tegen hepatitis B aangeraden bij reizen?

Vaccinatie tegen hepatitis B wordt doorgaans duidelijk aanbevolen bij:

• Lang verblijf (langer dan 3 maanden) in landen waar hepatitis B vaker voorkomt
• Reizigers die familie of vrienden bezoeken in hun land van herkomst (VFR: visiting friends and relatives)
• Situaties waarbij er een verhoogde kans is op medisch contact of bloedcontact
• Werk in de gezondheidszorg of andere beroepen met kans op bloedcontact

In deze gevallen wegen de voordelen van vaccinatie doorgaans duidelijk op tegen de risico’s.

Wanneer is vaccinatie vooral bespreekbaar?

Bij kortere reizen (korter dan 3 maanden) is vaccinatie niet altijd standaard nodig, maar wordt het wél besproken als er extra risicofactoren zijn, zoals:

• Reizen zonder vaste partner of verwachting van seksueel contact
• Zwangerschap
• Mogelijke medische zorg in het buitenland
• Tatoeages of piercings (dit wordt sterk afgeraden)

Hoe werkt het hepatitis B-vaccin?

Het hepatitis B-vaccin zorgt ervoor dat je lichaam antistoffen aanmaakt tegen het virus. Na een volledige vaccinatieserie is de bescherming bij mensen met een normale weerstand in principe langdurig (meestal levenslang).

Vaccinatieschema en timing

Standaard vaccinatieschema

Voor volledige bescherming krijg je drie injecties met tussenpozen van één en vijf maanden (op tijdstip 0, 1 en 6 maanden). Dit schema biedt de beste en langdurigste bescherming.

Bij voorkeur start je daarom minimaal 7 maanden voor vertrek met vaccineren, zodat je de volledige serie kunt afronden vóór je reis.

Versneld schema

Ga je op korte termijn op reis? Dan is een versneld schema mogelijk waarbij je één maand van tevoren begint. De bescherming is in dat geval wat minder goed dan bij het standaard vaccinatieschema, maar biedt wel gedeeltelijke bescherming.

Andere belangrijke preventieve maatregelen tijdens het reizen

Vaccinatie is belangrijk, maar niet de enige bescherming. We adviseren reizigers altijd om:

• Veilig te vrijen (neem bij voorkeur condooms mee uit Nederland, want plaatselijk gekochte condooms zijn vaak niet betrouwbaar)
• Tatoeages en piercings in het buitenland te vermijden
• Voorzichtig te zijn met medische behandelingen en bij twijfel hulp te vragen via een betrouwbare zorgverlener of alarmcentrale
• Ongevallen te voorkomen (bijvoorbeeld door veilig verkeer en goede reisvoorbereiding)
• Niet naar de kapper te gaan in ontwikkelingslanden vanwege het risico op besmetting via scheermesjes
• Geen persoonlijke spullen te delen die met bloed in contact kunnen komen
• Zorg dat je tegen DTP ingeënt bent, zodat je geen tetanusinjectie nodig hebt mocht je een wond oplopen op vakantie

Deze maatregelen verkleinen het risico op hepatitis B én andere infecties.

Specifiek reisadvies voor backpackers

Backpackers lopen tijdens het reizen vaak een ander en soms hoger risico op hepatitis B dan reizigers die kort op één vaste plek verblijven. Dat komt doordat backpackers meestal langer onderweg zijn, meerdere landen bezoeken, vaker gebruikmaken van lokale voorzieningen, en dichter contact hebben met de lokale bevolking.

Verhoogd risico bij backpacken

Situaties waarin het risico tijdens backpacken kan toenemen zijn onder andere:

• Onbeschermd seksueel contact
• Medische zorg in lokale klinieken of ziekenhuizen
• Ongevallen onderweg (bijvoorbeeld scooter- of motorongelukken)
• Tatoeages of piercings
• Reizen in afgelegen gebieden waar hygiënische standaarden minder betrouwbaar zijn

Maak een afspraak

Twijfel je of hepatitis B-vaccinatie voor jouw reis nodig is? Laat je adviseren tijdens een persoonlijk reisconsult. Dan krijg je een advies dat past bij jouw bestemming, reisduur en plannen.

Deze informatie is opgesteld door een LCR-gecertificeerde vaccinatiekliniek en is gebaseerd op de meest recente richtlijnen van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR). De inhoud is bedoeld als algemene voorlichting voor reizigers en vervangt geen persoonlijk medisch advies.